Sokołów Podl., dn. 16 maja 1948 roku. Fotografia ślubna moich Rodziców Kazimiery z domu Pasek (1928-2007) i Jana Kurc (1923-2004). Po prawej stronie stoją świadkowie Maria Pasek i Antoni Świszczewski.  Fot. J. Pędich.

Przeździatka 

Po obejrzeniu z żoną fotografii ślubnych moich Rodziców i fotografii z mojego chrztu, postanowiliśmy odwiedzić miejsca moich pierwszych pięciu lat życia w Sokołowie Podlaskim. 

Był słoneczny dzień 13 maja 2006 roku udaliśmy się do Przeździatki w pobliże Pałacu Malewiczów.

Przypomnę, urodziłem się 25 maja 1949 roku w pałacu w Przeździatce.

W tym budynku z czerwonej cegły, piętrowej oficynie mieszkalnej z roku 1865 (zmieniony wygląd po przebudowie w latach sześćdziesiątych XX w.) mieszkałem do roku 1954 - strzałka wskazuje okno z którego patrzyłem na park i pałac. Zimą jak szyby były pokryte szronem chuchałem na nie, żeby rozpuścić szron... i pewnego razu zobaczyłem prze wychuchany kawałek szyby, jak spokojne opadały duże płaty śniegu. To zjawisko zawsze kojarzy mi się z tamtym obrazem z dzieciństwa.

Pamiętam klatkę schodową z masywnymi drewnianymi schodami, które prowadziły do naszego mieszkania na I piętrze, rosnące przed domem krzewy bzu, za domem ogród - przepiękny widok kwitnących jabłoni i ten spokojny, jednostajny szum pracujących pszczół.  Studnię z kręgiem nad powierzchnią, z którego wystawała rura, przez którą płynęła źródlana woda. Zapewne było to jedno ze źródeł zasilających cukrownię w Elżbietowie - powstałą na dobrach Przeździatki w roku 1846.

Nad stawem pranie... nielicznie pochylone kobiety okładały kijankami moczone w wodzie ubrania kładzione na leżących tam kamieniach lub deskach przynoszonych z praniem.

Mały domek. Od kwietnia roku 1944 mieszkali w nim rodzice mojej Mamy Zofia i Jan Paskowie. Babcia Zosia... cierpliwie odpowiadała na wiele moich pytań. Opowiadała o życiu, o dobroci człowieka dla drugiego i mówiła do mnie - "Bądź dobrym człowiekiem".

Wczesna wiosna 1954, słoneczny ciepły dzień, ogródek z piwoniami przed domkiem Dziadków. Od lewej stoją: Mirosława Pasek - cioteczna siostra, ja (tak wyglądałem podczas pierwszego wykonania zdjęcia przeze mnie), moja Mama i najmłodsza siostra Mamy Janina Pasek - Jasia. 

Na dalszym planie budynki browaru z roku 1865.

Zdjęcie wykonał wujek Antoni Świszczewski. Za chwilę pozwoli mi, wykonać tym aparatem pierwsze zdjęcie. Chyba od tej chwili rozpoczęło się moje zainteresowanie fotografią.

Po 50 latach. Ławka w tym samym miejscu. Ktoś podjął się remontu domku, znowu ożyje to mieszkanie, z dużą kuchnią, gdzie babcia Zosia piekła chleb i pyszne drożdżowe ciasto. W pobliżu, widocznego na fotografii okna, stał warsztat tkacki - miejsce pracy i relaksu babci. Po drugiej stronie były drzwi do pokoiku z małym oknem, które było zastawione dużym szparagusem. Widoczny przedpokój - sień, tam była drabina na strych (wejście jakby zamaskowane) i komórka z żarnami (później, żarna stały na zewnątrz po drugiej stronie domku, w ogródku) oraz maselnica do ubijania masła, kamienny garnek na zsiadłe mleko, beczka z kapustą, słoiki z powidłami i nie wiem co jeszcze. 

Rok 1972... 

Zofia (1906-1985) i Jan (1904-2000) Pasek przy herbatce w mieszkaniu u cioci Jasi. Babcia poprosiła mnie o wykonanie tego zdjęcia na pamiątkę dla jej 14 wnucząt.

Ten okrągły kamień, który zauważyłem nieopodal domku, był dolnym kamieniem od wspomnianych już żaren, które stały w komórce, a później w ogródku babci.

Pan Stanisław Roczeń (lat 82) wspomina życie toczące się w "czworakach" - mieszkał po sąsiedzku z drugą moją babcią Heleną. 

Tutaj mieszkała rodzina mojego Taty, babcia Helena (1892-1976) z dziećmi i ich ojczymem Adamem Malarskim (pierwszy mąż Bolesław Kurc (1890-1923) zmarł w Starejwsi). Przeprowadzili się w roku 1935 ze Starejwsi (Starej Wsi) do Przeździatki - Sokołowa Podlaskiego.

Prawdopodobnie rok 1957. Rodzinna fotografia ze Starejwsi. Siedzą od lewej: brat mojej babci Heleny (1890-1976) - Jan Makosiej (1880-24.02.1964) pracował w Hotelu Europejskim w Warszawie z przyjacielem rodziny - krewnym Janem Kutą i żoną Ludwiką (1890-30.03.1971). Jan Kuta (1890-1968) był burmistrzem miasta Węgrowa w latach 1932-1939.