Przeździatka

W roku 2006 roku postanowiliśmy z Żoną odwiedzić miejsca moich pierwszych pięciu lat życia w Sokołowie Podlaskim.

Przypomnę, urodziłem się 25 maja 1949 roku w pałacu Malewiczów w Przeździatce.

W tym budynku (zmieniony wygląd po przebudowie w latach sześćdziesiątych) mieszkałem do roku 1954 - strzałka wskazuje okno z którego patrzyłem na park i pałac Malewiczów. Kilkadziesiąt metrów dalej...

...stoi mały domek. Od roku 1945 mieszkali w nim rodzice mojej Mamy, moi dziadkowie - Zofia i Jan Paskowie. Nie wiem od kiedy nie ma ogródka z piwoniami. Babcia Zosia cierpliwie odpowiadała na wiele moich pytań. Opowiadała o życiu, o dobroci człowieka i mówiła: "Bądź dobrym człowiekiem". 

Wczesna wiosna 1954 - ogródek z piwoniami przed domkiem dziadków. Na dalszym planie budynki browaru. Od lewej stoją: Mirosława Pasek - cioteczna siostra, ja, moja Mama i najmłodsza siostra Mamy Janina Pasek - Jasia. Zdjęcie wykonał wujek Antoni Świszczewski. Za chwilę pozwoli mi wykonać tym aparatem pierwsze zdjęcie. Chyba od tej chwili rozpoczęło się moje zainteresowanie fotografią.

Po 50 latach. Ławka w tym samym miejscu. Ktoś podjął się remontu domku, znowu ożyje to miejsce, z dużą kuchnią, gdzie babcia Zosia piekła chleb i pyszne drożdżowe ciasto. W pobliżu, widocznego na fotografii okna, stał warsztat tkacki - miejsce pracy i relaksu babci. Po drugiej stronie są drzwi do pokoiku z małym oknem, które było zastawione ładnie rosnącym szparagusem. Widoczny przedpokój - sień, tam była drabina na strych (wejście jakby zamaskowane) i komórka z żarnami (później te żarna stały na zewnątrz po drugiej stronie domku, w ogródku) oraz maselnica do ubijania masła, kamienny garnek na zsiadłe mleko, beczka z kapustą, słoiki z powidłami i nie wiem co jeszcze. 

@

"Oglądając i czytając te opowiadania wszystko ożywa i zaczyna działać wyobraźnia. Rodzinne opowiadanie rozkleiło mnie. Szczególnie wspomnienie o babci Zosi i dziadziu Janie. Nigdy nie zapomnę jak smakował jej placek drożdżowy, kwasek i obiady, a szczególnie sosy do ziemniaków. Jak byłam latem u babci w czasie wakacji zawsze rano siedziała na ławce pod wisienkami i śpiewała "godzinki". Dziadzio pomimo zmęczenia żniwami opowiadał mi wieczorami bajki. Nigdy już nie wrócą te lata. Cieszmy się jeszcze tymi, które nam zostały." - napisała Gosia, siostra cioteczna.

Ten okrągły kamień, który zauważyłem nieopodal domku, był dolnym kamieniem od wspomnianych już żaren, które stały w komórce, a później w ogródku babci.

Pan Stanisław Roczeń (lat 82) wspomina życie toczące się w "czworakach" - mieszkał po sąsiedzku z drugą moją babcią Heleną. 

Tutaj mieszkała rodzina mojego Taty, babcia Helena (1892-1976) z dziećmi i ich ojczymem Adamem Malarskim (pierwszy mąż Bolesław Kurc (1890-1923) zmarł w Starejwsi). Przeprowadzili się w roku 1935 ze Starejwsi do Przeździatki - Sokołowa Podlaskiego.

Prawdopodobnie rok 1957. Rodzinna fotografia ze Starejwsi. Siedzą od lewej: brat mojej babci Heleny (1890-1976) - Jan Makosiej (1880-24.02.1964) z przyjacielem rodziny Janem Kutą i żoną Ludwiką (1890-30.03.1971). Jan Kuta (1890-1968) był burmistrzem miasta Węgrowa w latach 1932-1939.