Z Krakowa do Węgrowa - montaż, na podstawie obrazu Wojciecha Gersona, Zjawa Barbary Radziwiłłówny1886 i fotografii Bazyliki Mniejszej w Węgrowie - miejsca ekspozycji lustra Twardowskiego.

U księży Komunistów w Węgrowie...

Lustro 

czarnoksiężnika Twardowskiego

Lustro, robione na specjalnym podkładzie, miało podobne właściwości jak kryształowa kula.

... jest kuriozalnym obiektem w Bazylice Mniejszej w Węgrowie. Dużym zaskoczeniem dla każdego jest to, kto dowie się, że Twardowski był postacią rzeczywistą - i zdziwieniem, że jego magiczne lustro -  przyrząd okultyzmu,  jest eksponowane w domu modlitwy jako "votum" - dar czarnoksiężnika, tak niektórzy duchowni i parafianie spostrzegają to lustro.

Pielgrzymi przed zwierciadłem Twardowskiego. 

W zakrystii znajduje się zespół 20 interesujących portretów sarmackich z XVIII w. oraz słynne "Zwierciadło Twardowskiego". Wykonane jest ono z metalu (gł. srebro) w ramie z napisem łacińskim "Tym lustrem Twardowski czynił sztuki magiczne, lecz obrócone to zostało na chwałę Bożą". Za pomocą tego zwierciadła miał czarnoksiężnik wywołać ducha Barbary Radziwiłłówny dla Zygmunta Augusta, za co obu spotkała wkrótce śmierć. Pęknięcie przecinające płytę tłumaczy jakoby historia o Napoleonie, który będąc w Węgrowie w drodze na wojnę z Rosją ujrzał w nim swoją klęskę podczas odwrotu z Moskwy i upuścił lustro na posadzkę. Inni pęknięcie wiążą z legendą o próżnym proboszczu, który ciągle się przeglądał w lustrze, dopóki nie ukazał mu się w nim diabeł, co tak przestraszyło duchownego, że rzucił weń kluczami do kościoła i stłukł je. Lustro przynosi ponoć nieszczęście i lepiej się w nim nie przeglądać, żeby nie kusić losu."  - tekst z folderu wydanego przez Urząd Miejski w Węgrowie, grudzień 1995r.

• List Ks. Biskupa Antoniego Dydycza

Ciekawy byłem zdania na temat tzw. lustra Twardowskiego Władzy Kościoła, dlatego napisałem list do ks. Biskupa Antoniego Dydycza ze wskazaniem na przyrząd magii, czarów i okultyzmu, który w myśl Katechizmu Kościoła Katolickiego nie powinien być eksponowany w bazylice mniejszej. Otrzymałem odpowiedź, fragment:

Drohiczyn, 27.V.1997                           Szanowny Panie!        Dopiero teraz odpowiadam na Pana list z dnia 13 maja tego roku. Bardzo dziękuję za okazane mi zaufanie. (...) Cóż, generalnie zgadzam się z Panem. W naszych czasach ludzie zaczęli szczególną uwagę zwracać na horoskopy, wróżby itp. zjawiska. Jest to znak czasów, które uciekają przed Prawdą. Szukają więc namiastek, środków zastępczych.  (...) Z lustrem natomiast Twardowskiego jest pewien kłopot. Należy ono bowiem do zabytków, a te znajdują się pod ochroną państwa. I chociaż Kościół pozostaje właścicielem, nie jest wszakże władny decydować o lustrze.  Pozostaje tylko jedno wyjście. Jasno przedstawiać sytuację, mówiąc iż chodzi o przesąd. Innego wyjścia nie mamy, bez narażenia się na trudne do przewidzenia konsekwencje. Przy właściwym naświetleniu sprawy można też przyczynić się do uwrażliwienia ludzi na znaczenie Prawdy. Ufam, że tak się dzieje. To tyle, co mogę Panu napisać.  Chcę dodać, że mile wspominam spotkanie w Domu Kultury i Pańską uprzejmość. Szczęść, Boże!    ks. Biskup Antoni Dydycz

     ciekawostka